ابو القاسم راز شيرازى
481
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
ثوران « 60 » است مرتفع مىشود بيت معمور قلب به آسمان روح انسانى ، و مىگردد حجر الاسود فطرت انسانى ، پنهان در جبل ابو قبيس « 61 » صفات بشرى و هواهاى نفسانى و فراموش مىكند عهد و ميثاق الهى را ، و بعد از بلوغ انسان ، مأمور مىگردند ابراهيم روح و اسماعيل عقل به بناء بيت قلب و عمارت آن و بلند كردن قواعدش به « اركان خمسهء » « 62 » اسلام كه اسباب تعمير و سلامت قلب است - كه سابقا ذكر كرده شد كه : . . . إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَ إِسْماعِيلُ - پس سؤال مىكند ابراهيم روح از موضع بيت ، پس نازل مىگرداند حقّ تعالى نور سكينه را كه راهنمائى كند او را بر موضع بيت قلب كه : هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ السَّكِينَةَ فِي قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ لِيَزْدادُوا إِيماناً مَعَ إِيمانِهِمْ « 63 » و در اين ، اشارهء لطيفه است بر آنكه تعمير قلب بدون راهنمائى و حضور صاحبان سكينهء معنوى كه مقتدايان دين و بزرگان اهل يقيناند محال است كه : فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلى رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ « 64 » . پس مىآورد اسماعيل عقل انسان ، جصّ « 65 » و طين نور ايمان ، و احجار اعمال اركان خمسهء اسلام را و مىگيرد آنها را ابراهيم روح انسانى بصدق ، و بنا مىگذارد قلب را تا آنكه مىرسد به موضع « حجر » ، پس
--> ( 60 ) - جوشش و انقلاب ( 61 ) - « كوه ابو قبيس » كوهى است در « مكّه » : و نكته در انتخاب اين كوه با چنين كنيه براى لطيفهاى است كه در معنى آن آمده زيرا قبيس مصغّر قبس است و قبس به معناى پارهء آتش است و چون قواى بشرى همچون شنوائى و بينائى و غيره تابشى از انوار روحاند كه غالبا در راه مشتهيات نفسانى مورد استفاده قرار مىگيرند لذا اين نام و اين كنيه انتخاب گرديده است . ( 62 ) - مقصود از اركان خمسه : صلاة ، زكات ، صوم ، حجّ و جهاد است . ( 63 ) - اوست آنكس كه آرامش در دلهاى مؤمنان فرومىافكند تا ايمانى بر ايمانشان افزوده گردد . . سورهء 48 آيهء 4 ( 64 ) - پس خداى تعالى آرامش خود را بر پيامبر خويش و بر مؤمنان فروفرستاد . . : سورهء 48 آيهء 26 ( 65 ) - گچ